تبلیغات
کانون دانشجویان صنایع دستی دانشگاه میراث فرهنگی - زرگری وجواهرسازی بعدازاسلام
سه شنبه 22 دی 1388

زرگری وجواهرسازی بعدازاسلام

   نوشته شده توسط: زرگری    

 

  زرگری وجواهرسازی بعداز اسلام

 

پس از انقراض امپراطوری ساسانی سلطه ی آسمانی وایمانی اسلام در همه جانفوذ یافت ؛بی شک تحول وتغییرمسیری درهنر ایران به وجود آورد .لیکن شگفت این که جامعه ی ایرانی به رغم ازدست دادن استقلال سیاسی؛ هویت فرهنگی خود رابرجا نگاه داشت .

قرآن کریم مصرف جواهرات وجامه های پسندیدنی رامنع نکرد ؛ تاجایی که درسوره ی 25 آیه ی 30  می فرماید :

" خاد مان ما ... باید به دستبندهای طلا و مروارید و جامه های ابریشمی آراسته با شند . "

 گرچه درحدیث نبوی نیز آمده که باتشویق به سادگی بیشتر فرموده است : " مومنان ... اگر طالب جواهرات بهشتی و جامه های ابریشمی باشند ؛ در این دنیا از مصرف آن ها صرف نظر می کنند ."

اقلام دوره ی اسلامی : سلجوقی

گوشواره ها به شکل هلال ماه و با هیکل های آدمی ؛قلاب کمربا نقش شیران ؛ سنجاق با مرغ شاخدار وقابی به دور آن و... . به هرصورت تا سده های 5 و 6 کمتر اشیای زینتی هویت دار وتاریخ گذاری شده درایران محفوظ مانده است .

کاوش هایی که به سرپرستی موزه ی هنری مترو پالتین نیویورک درنیشابور انجام گرفت ؛ اشیایی قابل تاریخ گذاری را از زیر خاک بیرون آورد که به شناخت صناعت جواهرکاری صدراسلام کمک شایانی رساند .

در سده ی 6 / 12 ؛ 7 / 13 دستبندها ی ایرانی با طلا و نقره و مفرغ ساخته می شدند یا به روش ریخته گری و یا با ورق فلز .دو سر این دستبندها باز بود و گاه گیره ای برای قفل شدن داشت . ضمن این که به گرد بازو و مچ پا نیزانداخته می شد .بعضی از آن ها به شکل مفتولی کلفت وتابیده بودند . بعضی دیگر مرصع به سنگ های قیمتی ؛ لعل ؛ فیروزه ؛ عقیق جگری ویاقوت گروهی شامل مهر هایی با نوشته و دعاهای عافیت بخش بودند ؛ شماری مزین به نگاره های کنده کاری واسلیمی ها یا شکل های جانوری .

جواهرسازی دوره ی سلجوقی ازجهت طراحی هندسی تنوع بسیارداشت ؛ ولی ازلحاظ مهارت فنی درساخت به پای جواهرات دوره ی فاطمی مصر نمی رسید .مهارت استادکاران درترکیب بندی ؛ ملیله کاری با شکل های جودانه ای به چنان مرحله ای از کمال ارتقاء یافت که نظیری از آن درهیچ یک از تمدن های اسلامی نمی توان یافت .

تیموری و صفوی :

امیر تیمور درهنر پروری نام آوربود .کلاویخو فرستاده ی پادشاه اسپانیا به نزد وی از مشاهدات خود درکوشک های خان بزرگ دچار شگفتی شده وبا دیدگانی موشکاف وقلمی شوق زده ؛ شرحی مبسوط درباره ی سلیقه استثنائی وجواهرات ونفایس بیگانه وش امیر به نگارش در آورده است (807 / 1404 ) .

نادره هایی که به احتمال قوی امیر درلشگرکشی هایش از همه جا به غنیمت و غارت برده بود .

سلیقه ی تفاخرگر وتجمل پرست درپی وفور بیش از حد جواهرات رنگارنگ ونشانده برفلزی گران بها ؛ هم چنین ویژگی اصلی جواهر سازی در دوره ی صفوی بوده است .

دربارهای تیموری وصفوی ازبرپاسازی ضیافت های پرتجمل براساس خودنمایی واسراف کردن حظ وافر می بردند و درعرضه داشتن بشقاب و جام و مشربه ازطلای ناب دقیقه ای را فرو نمی گذاردند .

ازجواهرات دوره ی تیموری نیز ظاهرا مقدارقابلی برجا نمانده است .

شاردن با شاه سلیمان معامله ی جواهر برقرار کرده بود ؛ درباره ی ایرانیان نوشته است :

" عادتا انگشتر به دست می کردند. جواهرات خودراباتفاخر به رخ می کشیدند ... . زنان در هیچ نقطه ی جهان به اندازه ی زنان ایران جواهر به خود نمی آرایند .بیشتر معمول بوده که بریک انگشت 5 تا 6 حلقه ی انگشتری می نشاندند ."

افشار و زندیه :

اززیورهای منتسب به دو دوره ی افشاریه وزندیه مدارک زیادی نمی توان ارائه داد و علت اصلی این کمبودشاید همان تغییر شکل دادن آن ها طی دوره های اخیر با شد .

یک جفت گوشواره ازطلا با شکل هلالی وبه صورت مشبک است که زیر هلال بزرگ آن ؛ زیورهایی که بی شباهت به شکل کوزه نیستند ؛ به طور ثابت جوش داده شده اند ومیان انحنای پایین و بالای گوشواره را که معکوس هم قرار گرفته اند ؛ با مفتول های طلا بسیار نازک به صورت مشبک ساخته اند .

* دراین دوره زنان ثروتمند از کمربندهایی استفاده می کردند که درقسمت جلو با یک سگک زرین یا سیمین جواهر نشان بسته می شد .1^

در کتاب اسنا د مصور اروپا از ایران ؛ ضمن ارائه ی پرتره ای از نادرشاه افشار به طور تمام قد و دارای دینامیسم مخصوص می باشد .دراین جا لباس نسبت به دوره ی صفوی تغییری ننموده ولی درکلاه تغییرات اسا سی شده است.

عواملی که به تزئینات ویا اسلحه اضافه شده ؛ عبارت است از:

گردن بند مروارید ؛ بازوبندی که از سه ردیف زنجیرمزین به سنگ های قیمتی تشکیل شده و گرزی که دردست راست نا در به طور مایل است .

قاجا ر :

{مادام دیولاقو درسفرنامه ی خود به تشریح زیورآلات یکی ازدختران زنجانی به هنگام حضور خود درایران پرداخته و نوشته :

* قیافه ی موزون وچشمان سیاه درشت او را که پلک های قشنگی احاطه کرده بودودر زیر ابروان به سیمای او جان می بخشید ؛ تما شا می کردم. سراو با پارچه ی نازک پشمی که رنگ قرمزتندی داشت پوشیده شده بود ورنگ مفرغی ؛ چهره اش رابرجسته نشان می داد ورشته موی کبودرنگی در روی شقیقه های اوپیوسته درحرکت ومثل این بود که با هم بازی می کنند.ولی توده ی گیسوان بافته در پشت سرافتاده بود و گردنبندی داشت مرکب ازعقیق سلیمانی که با قطعات کهربای زرد مخلوط بود وبر زیبایی او می افزود .2^ }

زنان ثروتمند معمولا درخانه عرقچین گلدوزی شده وجواهرنشانی بر سر می گذارند.مهم ترین زیور شاهزاده خانم ها و زنان بزرگان تاجی است که با گوهرهای گران بها مخصوصا الماس زینت یافته است وبه خاطر سنگینی وفشاری که به سروارد می کرد در مواقع رسمی استفاده می شده ودر مواقع غیررسمی نیم تاجی بریر می گذارند که سبک تر است وبا جواهر کم وپرهای قشنگ تزئین شده است .

زنان قاجاری چون دراندرون غا لبا باپای برهنه راه می روند ؛ انگشتان پا را با طلا و احجار گران بها زینت داده اند. به علاوه حلقه های مسی و نقره درمچ پا می انداختند که خلخال می گویند. قاب روبند را با شکل های قشنگی می ساختند؛زیرا تنها زینتی بوده که زنان می توانستند در موقع به کوچه رفتن ؛پشت سرخود را با آن ها آرایش دهند .

درنیمه های دوم دوره قاجاریه ؛زیور زنان عبارت بوده از :

* موبند ؛تاج ونیم تاج؛ النگو ؛ گوشواره ؛ گردنبند وسینه ریز؛ بازوبند ؛خلخال وانگشتری که به وفور استعمال داشته اند . 3^ (* ها نری رنه دا لما نی)

{در بازار زرگران اصفها ن ؛جلوی هردکان جعبه ی آئینه ای است که در آن قا لب روبند ؛بازوبند و قاب قرآن دیده می شد .}

درمشهد زرگرها انگشترهای درشتی درست می کنند که حلقه ی آن نقره ونگین آن فیروزه است.انگشترفیروزه به نظرایرانیان طلسمی است که خوشبختی می آورد وجواهرات بسیار سنگین را با فیروزه همراه نمی کنند .

 

        

 

                     1- مرتضی راو ندی تاریخ اجتماعی ایران ؛ جلد 7 صفحه ی 104

                     2- سفرنامه ی مادام دیولاقو- ترجمه فره و شی(همایون سابق) صفحه ی 88 و262  

                     3- جلیل ضیاء پور ؛زیور های زنان ایران ؛صفحه ی 419            


spirit guardian vanguard rush cheats
چهارشنبه 27 دی 1396 ساعت 23 و 49 دقیقه و 06 ثانیه
سلام، من آرزو می کنم که برای این وب سایت مشترک شوید
به روز رسانی به روز ترین به دست آوردن، بنابراین کجا می توانم آن را انجام دهید لطفا کمک کند.
Verlene
جمعه 17 آذر 1396 ساعت 00 و 49 دقیقه و 16 ثانیه
I know this web page provides quality based articles
or reviews and extra information, is there any other web
page which presents these kinds of information in quality?
Can you increase your height by stretching?
دوشنبه 27 شهریور 1396 ساعت 03 و 37 دقیقه و 59 ثانیه
great points altogether, you simply received a new reader.
What may you recommend in regards to your publish that you
simply made some days ago? Any certain?
Foot Pain
دوشنبه 16 مرداد 1396 ساعت 04 و 04 دقیقه و 23 ثانیه
I love it when folks come together and share thoughts.
Great website, continue the good work!
Foot Pain
شنبه 14 مرداد 1396 ساعت 13 و 31 دقیقه و 50 ثانیه
Amazing! This blog looks exactly like my old one!
It's on a completely different topic but it has pretty much the same layout and design. Wonderful choice of colors!
How long does Achilles tendonitis last for?
شنبه 7 مرداد 1396 ساعت 21 و 50 دقیقه و 13 ثانیه
I think this is one of the most important info for me.
And i am glad reading your article. But wanna remark on some
general things, The web site style is great, the articles is really great :
D. Good job, cheers
fideliapasquarielloo.wordpress.com
چهارشنبه 3 خرداد 1396 ساعت 00 و 01 دقیقه و 57 ثانیه
Nice answer back in return of this matter with firm arguments and
explaining everything on the topic of that.
Britney
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 ساعت 05 و 31 دقیقه و 08 ثانیه
If some one desires expert view on the topic of blogging then i advise
him/her to go to see this webpage, Keep up the nice work.
خلق جواهرات سنگی
شنبه 1 شهریور 1393 ساعت 14 و 46 دقیقه و 17 ثانیه
دانلود کتاب خلق جواهرات سنگی
http://booktolearn.com/?p=3974
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر