تبلیغات
کانون دانشجویان صنایع دستی دانشگاه میراث فرهنگی - مینا کاری
چهارشنبه 16 دی 1388

مینا کاری

   نوشته شده توسط: اسماعیلی    نوع مطلب :مینا کاری ،

هنر مینا کاری

قدیمی‌ترین‌ نمونه‌های مینا کاری‌ موجود موید این‌ ادعاست‌ که‌ مینا کاری‌ نیز مانند بسیاری‌ از‌هنرهای دیگر برای اولین بار در ایران پیدا شده و از ایران به‌ سایر کشورها راه یافته است‌.‌..

مینا کاری‌ هنر درخشان آتش‌ و خاک است‌، با رنگهای پخته و درخشان که‌ سابقه آن به‌ 1500‌سال پیش از میلاد می‌رسد.‌ آقای علینقی وزیری در کتاب تاریخ‌ عمومی‌ هنرهای مصور قبل از تاریخ‌ تا اسلام می‌نویسد: ‌از جمله هنرهای دستی ایرانیان در گذشته های دور تزئین و کنده کاری‌ روی‌ فلزات است‌. ‌ظروف‌ فلزی بدست‌ آمده از فلزات گوناگون ساخته شده که‌ مهمترین‌ آنها عبارتست از: طلا،‌ نقره، مس‌، برنز، برنج‌، آهن‌، فولاد، سرب، آلومینیوم و کرم.‌ این‌ فلزات برای زینت آلات و ظروف‌ گوناگون بکار می‌رفته زیرا که‌ امکان ساختن ابزار لازم‌ در ‌یک ورق‌ فلز چندان مشکل و ناممکن نبوده‌ از جمله موارد فلز کاری‌ می‌توان از ترصیع یعنی به‌ ‌جا نشاندن قطعات کوچک‌ فلزهای مختلف روی‌ سط‌ح‌ فلزی از نوع جنس دیگر و ایجاد تناسب ‌‌میان قط‌عات با در نظ‌ر گرفتن رنگ‌ و اشکال هندسی‌ آنها و ایجاد شکل یا نقش وسیله آنها و ‌مینا کاری‌ نام برد. بررسی‌ هایی‌ که‌ در مورد مینا سازی‌ شده نشان می‌دهد میناهایی‌ که‌ بنام‌ بیزانس‌ مشهور است‌ از مینا سازی‌ ایرانی‌ اقتباس شده است‌.‌ قدیمی‌ترین‌ نمونه‌های مینا کاری‌ موجود موید این‌ ادعاست‌ که‌ مینا کاری‌ نیز مانند بسیاری‌ از‌ هنرهای دیگر برای اولین بار در ایران پیدا شده و از ایران به‌ سایر کشورها راه یافته است‌.‌ در دوران مغول سبک جدیدی در فلز سازی‌ و مینا کاری‌ ایران بوجود آمد. اشکال و تصاویری‌ که قیافه‌ و لباس اعضای دربار ایران را داشتند، جای اشکال و تصاویر عربی‌ دوره‌ قبل را‌ گرفتند و بویژه ترصیع فلز در عصر تیموری‌ به‌ منتهی درجه‌ شرقی‌ خود رسید. در زمان صفویه‌ زمینه‌ی هنر مینا کاری‌ و فلز کاری‌ تغییر یافت‌ ظروف‌ نقره در این‌ دوره‌‌ نقوش میناتور از قبیل مجالس‌ بزم در دربار و یا مجالس‌ شکار، یا اسب‌ سواری‌ مزین‌ گشت و ‌هنر مینا سازی‌ از نقشهای اسلیمی و گل‌ تغذیه‌ کرد و رنگ‌ قرمز مورد مصرف بیشتری‌ داشت‌ و شهر اصفهان یکی از مراکز عمده مینا کاری‌ بحساب می‌آمد که‌ هنوز هم‌ تنها مرکز ‌این‌ هنر محسوب می‌شود.

نحوه تولید‌

 هنر مینا کاری‌ را می‌توان یکی از اختراعات خلاقه‌ بشر دانست زیرا این‌ هنر شامل‌ فعل و ‌انفعالهای پیچیده‌ایست که‌ بهم ربط‌ داده‌ می‌شوند از یک‌ سو عوامل‌ ساده‌ای از قبیل ‌سیلیکوم و مینیوم و پتاسیم و از سوی دیگر سبک قیمتی که‌ ترکیب آنها مینا را بوجود‌ می‌آورد.‌ از این‌ رو این‌ یک‌ هنر آزمایشگاهی‌ است‌ و در حقیقت ماده‌‌ایست که‌ از ترکیب اکسیدهای ‌فلزات که‌ بر اثر حرارت‌ رنگهای مورد نظ‌ر را بدست‌ می‌دهد در اختلاط با تعدادی‌ نمک ثابت‌‌ بدست‌ می‌آید و رنگها با درجه‌ حرارت‌ و طول زمان حرارت‌ ارتباط زیاد پیدا می‌کنند.‌ بنابراین‌ برای دسترسی‌ به‌ این‌ پدیده هنری زیبا باید آتش‌ و حرارت‌ بدقت‌ مراقبت و مهار ‌شود. مینا که‌ طبعا شفاف است‌ شفافیت بیشتر خود را از اکسید قلع بدست‌ می‌آورد و‌ ترکیبات آن از زمانهای قدیم‌ تا به‌ امروز ثابت‌ و بدون‌ تغییر مانده است‌.‌ روی‌ اشیا طلایی‌ و نقره ای هم‌ میتوان مینا کاری‌ کرد ولی‌ اساسا مینا کاری‌ بر روی‌ مس‌ انجام ‌می‌شود. تا فراهم‌ آمدن مینا چند مرحله باید طی شود باین‌ ترتیب که‌ ابتدا آن چیزی را که‌‌ می‌خواهند مینا کاری‌ کنند به هر شکل و هر اندازه‌ باید به وسیله مسگر متخصص به‌ شکل لازم‌‌ در آید و پس‌ از آن که‌ ساخته شد استاد مینا کار به‌ آن لعاب سفید رنگ‌ می‌دهد. معمولا سه‌ ‌الی‌ چهار بار لعاب داده‌ می‌شود و در هر بار شیئی به‌ کوره‌ می‌رود و حدود 700 درجه‌ حرارت ‌‌می‌بیند تا رنگ‌ لعاب ثابت‌ شود بعد روی‌ آن به‌ رنگهای گوناگون نقاشی‌ می‌شود سپس شیئی ‌باز به‌ کوره‌ می‌رود و حدود 400 تا 500 درجه‌ حرارت‌ می‌بیند تا رنگها بصورت‌ مط‌لوب در آید.
 
 ‌در گذشته که‌ مینا کاری‌ رواج اندک داشته رنگهایی‌ که‌ بکار می‌رفته مانند رنگهایی‌ که‌ در‌ صنعت قلمکار بکار برده‌ می‌شود گیاهی‌ یا معدنی‌ بوده‌ است‌ ولی‌ اکنون برای نقاشی‌ ظروف‌ و ‌اشیا مینایی‌ از رنگهای شیمیایی‌ استفاده‌ می‌شود. رنگهایی‌ که‌ در میناکاری‌ بکار می‌رود بر سه‌ نوع است‌:
‎-1 رنگهای گیاهی‌ که‌ در چیت سازی‌ هم‌ بکار می رود.‌
‌‎-2 رنگهای معدنی‌ که‌ در نقاشی‌ و مینا کاری‌ بکار می رفته است‌.‌
‎-3 رنگهای فلزی که‌ روی‌ مینا کار می کنند‌.
 
برای مینا کاری‌ در تهیه رنگ‌ قرمز از طلا استفاده‌ می‌شود رنگ‌ سبز مینا از مس‌ و رنگ‌ زرد ‌آن از گل‌ ماشی‌ بدست‌ می‌آید. رنگ‌ آبی‌ و فیروزه‌ای و رنگ‌ سفید از رنگ ‌‌مخصوصی تهیه می‌شده است‌ که‌ در شهر سامره از شهرهای عراق نوع خوب آنرا بدست ‌‌میآورده‌اند.‌ بیشتر اشیایی‌ که‌ میناسازان فعلی به‌ بازار عرضه‌ می‌کنند عبارت است از: گوشواره‌، سینه ریز،‌ گلوبند، انگشتر، جعبه های بزرگ‌ و کوچک‌ آرایش‌ زنانه‌، قوطی سیگار، جعبه های خاتم‌ کاری‌ و‌ مینا کاری‌، سرویس‌ چایخوری‌ و شربت‌ خوری‌، حبابهای میناکاری‌، بشقاب، گلدان، تابلوهای‌ بزرگ‌ و کوچک‌ مینا که‌ با هنرهای دیگر مانند طلا کاری‌، خاتم‌ کاری‌، مینیاتور ترکیب می‌شود،‌ کاسه‌ قاب و قدح، قابهای عکس، زیر سیگاری‌، پیپ، آلبوم عکس، گلابپاش، پنکه سقفی، جارو ‌چهلچراغ، درها و پنجره ها و ضریح‌های مینا کاری‌ شده برای مقابر ائمه شیعه در کربلا و نجف و ‌سامره و مشهد و قم‌ و حضرت عبدالعظیم و اماکن‌ متبرکه‌ دیگر.‌
برای دیدن متن کامل روی ادامه مطلب کلیک کنید...

میناكاری

مشكل بتوان گفت از چه زمانی هنر میناكاری در ایران رواج گرفته است زیرا از روزگاران پیش از عهد صفویه (سده دهم هجری) نمونه هایی از میناكاری در دست نیست و از دوران صفوی هم نمونه های قابل ملاحظه ای بر جای نمانده است. لكن در دوران قاجار میناكاری به مقدار كم وجود داشته و اشیایی مانند سرقلیان و كوزه قلیان و كوزه و بادگیر قلیان را میناكاری می كرده اند. در دربار پادشاهان قاجار مخصوصاً ناصرالدین شاه كه قلیان كشیدن از سرگرمی های او بوده  قلیان های میناكاری شده وجود داشته است. همچنین در خانه های اشراف و بزرگان آن عصر نیز این قبیل اشیاء میناكاری شده موجود بوده است. اشیاء دیگری مانند كمربند ، آفتابه لگن ، انفیه دان ، گلابپاش ، گوشواره ، اشكدان و قوطی سیگار میناكاری شده نیز موجود است .

در كتاب "بررسی هنر ایران" اثر پروفسور ارثراپهام پوپ درباره ی هنر میناكاری چنین آمده است:

«مینا كاری هنر درخشان آتش و خاك است، با رنگ های پخته و درخشان كه سابقه آن به 1500 سال پیش از میلاد می رسد و ظهور آن بر روی فلز در طول سده ی ششم تا چهارم پیش از میلاد و پس از سال 500 پیش از میلاد مشاهده می شود. هنر میناكاری در ایران بیش از نقاط دیگر تجلی داشته  و یكی از نمونه های قدیمی آن  درعهد صفویه توسط شاردن جهانگرد فرانسه ذكر شده است كه قطعه ی مینایی از كارهای اصفهان بوده، مشتمل بر طرحی از پرندگان و حیوانات بر زمینه گل و بته به رنگ آبی كم رنگ و سبز و زرد و قرمز.»

در مورد سابقه ی هنر میناكاری در ایران لئوبرونستین و اروین مرگولیسErwin Margulies یادآور شده اند كه سابقه این هنر در ایران به زمان اشكانیان و ساسانیان می رسد؛ ولی استفاده از آن در آغاز اسلام ، تا پیش از حكومت ایلخان مسلمان مغول ، غازان خان (694 تا 703 هجری) روشن نیست. پادشاه در مدت كوتاهی به علم شیمی دست یافت و بر خلاف پیشینیان كه مبالغ هنگفتی در راه پیدا كردن اكسیر صرف می كردند ترجیح داد كه دانش و مساعی خود را صرف هنر میناكاری نماید.

هنر میناكاری را می توان یكی از اختراعات خلاقه ی بشر دانست ؛ زیرا این هنر شامل فعل و انفعالهای پیچیده ایست كه به هم ربط داده می شوند. از یك سوی عوامل ساده ای از قبیل سیلیكوم و مینیوم و پتاسیم و از سوی دیگر سنگ قیمتی كه تركیب آنها مینا را به وجود می آورد. از این رو این یك هنر آزمایشگاهی است و در حقیقت ماده ای است از تركیب اكسیدهای فلزات كه بر اثر حرارت، رنگ های مورد نظر را به دست می دهد در اختلاط با نمك به دست می آید  در این عمل  رنگ ها با درجه حرارت و طول زمان حرارت ارتباط زیاد پیدا می كند. بنابراین برای دسترسی به این پدیده هنری زیبا باید آتش و حرارت به دقت مراقبت و مهار شود. مینا كه طبعاً شفاف است ، شفافیت بیشتر خود را از اكسید قلع به دست می آورد كه  تركیبات آن از زمان های قدیم تا به امروز ثابت و بدون تغییر مانده است.

مؤلف كتاب «جغرافیای اصفهان» در سال 1294 هجری (1877 میلادی) درباره صنف میناكاران اصفهان می نویسد كه میناكاری در اصفهان استادان معروف داشت ، مانند : آقاعلی فرزند آقاباقر نقاش كه در فن نقاشی و مینا سازی همردیف پدرش بود و در اواخر سلطنت محمد شاه قاجار درگذشت (حدود 1264 هجری برابر با 1847 میلادی) و اینك برخی از نقاشان این زمان در هنر میناكاری هم استادی دارند و اگر به آنها سفارش كار مینا بشود مانند استادان مشهور گذشته از عهده ی انجام آن به خوبی بر می آیند و هم اكنون سرقلیانهای میناكاری خوبی ساخته می شود.

رواج صنعت میناكاری در اصفهان از دوران  پهلوی و حدود سال 1310 شمسی است و مخصوصاً طی سی سال اخیر این صنعت به وسیله ی یكی از استادان هنرمند و بنام اصفهان آقای شكرالله صنیع زاده بسط و توسعه یافت و شاگردانی در این مكتب تربیت شدند كه هر یك دریچه ی  دیگری را برای هنر میناكاری گشودند. تا جایی كه هم اكنون حدود پانصد نفر استاد و كارگر به تهیه ی اشیاء مینائی اشتغال دارند. بیشتر اشیائی كه میناسازان فعلی به بازار عرضه می كنند عبارت است از: گوشواره – سینه ریز – گلوبند – انگشتر – جعبه های بزرگ و كوچك آرایش زنانه – قوطی سیگار – جعبه های خاتمكاری و میناكاری – سرویس چای خوری مینا – شربت خوری مینا – حبابهای مینا كاری – بشقاب مینا – گلدان مینا به اندازه های مختلف – تابلوهای بزرگ و كوچك میناكاری كه با هنرهای دیگر مانند طلاكاری و خاتم كاری و مینیاتور تركیب می شود – كاسه قاب قدح میناكاری – قاب های عكس در اندازه های مختلف – زیر سیگاری مینا - پیپ مینا – آلبوم عكس – گلاب پاش مینا - پنكه سقفی – جار و چهلچراغ مینا ، درها و پنجره ها و ضریح های مینا كاری شده برای مقابر ائمه شیعه در كربلا و نجف و سامره و مشهد و قم و حضرت عبدالعظیم و اماكن متبركه دیگر.

روی اشیاء طلایی و نقره ای هم می توان میناكاری كرد ولی اساساً میناكاری بر روی مس انجام می شود. برای فراهم آمدن مینا چند مرحله باید طی شود؛ به این ترتیب كه ابتدا آن چیزی را كه می خواهند میناكاری كنند به هر شكل و هر اندازه باید به وسیله مسگر ِ متخصص به شكل لازم در آید و پس از آن كه ساخته شد استاد میناكار به آن لعاب سفید رنگ می دهد، معمولاً سه الی چهار بار لعاب داده می شود و در هر بار، شی ء ،  به كوره می رود و حدود 700 درجه حرارت می بیند تا رنگ لعابش ثابت شود. بعد روی آن با رنگ های گوناگون نقاشی می شود. سپس شیء  باز به كوره می رود و حدود 400 تا 500 درجه حرارت می بیند تا رنگها به صورت مطلوب درآید.   

درگذشته كه میناكاری رواج اندكی داشت ، رنگهایی كه به كار می رفت مانند رنگ هایی كه در صنعت قلمكار به كار می بردند، گیاهی یا معدنی بوده . ولی اكنون برای نقاشی ظروف و اشیاء مینایی از رنگ هایی شیمیایی استفاده می شود كه معمولاً آنها را از آلمان وارد می كنند. رنگهایی كه در میناكاری به كار می رود بر سه نوع است :

1-    رنگهای گیاهی كه در چیت سازی هم به كار می رود.

2-    رنگهای معدنی كه در نقاشی و میناكاری به كار می رفته .

3-    رنگهای فلزی كه روی مینا كار می كنند  :

برای میناكاری در تهیه رنگ قرمز از طلا هم استفاده می شود. رنگ سبز مینا از مس  و رنگ زرد آن از گل ماش به دست می آید. رنگ آبی و فیروزه ای از فلزات و رنگ سفید از رنگ مخصوص تهیه می شده است كه در شهر سامره از شهرهای عراق نوع خوب آن را به دست می آورده اند.

چون میناكاری هنری است كه طی سالیان اخیر رواج و رونق حاصل كرده ، استادان بزرگ آن هم در عصر پهلوی ظهور كرده اند، هم اكنون بزرگترین استاد میناكار اصفهان آقای شكر الله صنیع زاده است كه از خاندان آقا نجف، نقاش معروف اصفهانی ( یك قرن پیش ) و نواده صنیع همایون است كه او نیز از استادان مشهور در فن نقاشی به شمار می رفته و اینك نیز در خیابان چهار باغ اصفهان كارگاه و مغازه دارد و سفارشهای بزرگ و عمده میناكاری معمولاً به او داده می شود. از شاگردان بنام صنیع زاده كه هم اكنون از استادان مشهور هستند باید از آقای غلامحسین فیض اللهی نام برد كه در بازار سلطان اصفهان كارگاه و مغازه دارد و در زمینه طرح و آتشكاری كه  قسمت عمده صنعت مینا سازی است تخصص دارد. تهیه كنندگان میناهای متوسط برای عرضه كردن به مشتریانی كه كارهای گران قیمت و ممتاز نمی خواهند هم در اصفهان زیادند و در طول خیابان چهارباغ و اطراف میدان نقش جهان عده ی زیادی از آنها به تهیه میناهای دست دوم و ارزان قیمت اشتغال دارند.


Online cialis
جمعه 16 آذر 1397 ساعت 06 و 17 دقیقه و 20 ثانیه

Thank you. Fantastic stuff.
cialis 20mg cialis reviews generic cialis 20mg tablets how do cialis pills work order generic cialis online acheter cialis kamagra india cialis 100mg cost cialis cost buy cheap cialis in uk cipla cialis online
buy generic cialis online
چهارشنبه 14 آذر 1397 ساعت 14 و 56 دقیقه و 38 ثانیه

You expressed it fantastically.
cialis billig cialis kaufen bankberweisung recommended site cialis kanada how much does a cialis cost tadalafil 20 mg acheter du cialis a geneve cialis canada only best offers cialis use cialis 20 mg cost cialis 20 mg effectiveness
buy cials online
چهارشنبه 14 آذر 1397 ساعت 03 و 12 دقیقه و 57 ثانیه

Good content. With thanks.
buy generic cialis cialis generico postepay cialis side effects online cialis safe dosage for cialis cialis mit grapefruitsaft viagra cialis levitra are there generic cialis cialis 20mg prix en pharmacie cialis without a doctor's prescription
buy cialis online without a prescription
سه شنبه 13 آذر 1397 ساعت 16 و 08 دقیقه و 05 ثانیه

Very good postings, Cheers.
cialis daily new zealand cost of cialis cvs generico cialis mexico cialis baratos compran uk we choice cialis uk buy name brand cialis on line side effects of cialis cialis e hiv cialis daily reviews cialis with 2 days delivery
buy cialis
سه شنبه 13 آذر 1397 ساعت 04 و 47 دقیقه و 00 ثانیه

With thanks. Plenty of tips.

when can i take another cialis cialis 30 day sample cialis kaufen cialis daily when will generic cialis be available only now cialis 20 mg generic cialis pill online buying brand cialis online link for you cialis price cialis sale online
buy cialis online safely
دوشنبه 12 آذر 1397 ساعت 16 و 39 دقیقه و 13 ثانیه

Amazing plenty of terrific tips.
non 5 mg cialis generici cialis australian price sublingual cialis online cialis generique 5 mg cialis generika cialis prezzo in linea basso achat cialis en itali buy cialis look here cialis order on line cialis 20 mg effectiveness
Cialis online
یکشنبه 11 آذر 1397 ساعت 16 و 02 دقیقه و 36 ثانیه

Beneficial posts. Appreciate it.
price cialis wal mart pharmacy cialis generic cialis uk next day overnight cialis tadalafil cialis official site cialis 20 mg cut in half import cialis venta cialis en espaa click now cialis from canada comprar cialis navarr
Cialis canada
یکشنبه 11 آذر 1397 ساعت 04 و 08 دقیقه و 39 ثانیه

You expressed it adequately!
cialis mit grapefruitsaft when will generic cialis be available we like it cialis price cialis official site are there generic cialis cialis 5 mg para diabeticos cialis cost india cialis 100mg cost click now cialis from canada cialis 5mg billiger
buy cialis online
شنبه 10 آذر 1397 ساعت 16 و 40 دقیقه و 18 ثانیه

Good forum posts. Regards.
canadian cialis cialis generic cialis 20mg prix en pharmacie discount cialis free generic cialis cialis patentablauf in deutschland wow cialis tadalafil 100mg cialis with 2 days delivery we like it cialis soft gel cialis wir preise
Online cialis
شنبه 10 آذر 1397 ساعت 03 و 45 دقیقه و 19 ثانیه

Thanks! A lot of info.

generic cialis soft gels buy cialis online legal cialis prezzo in linea basso walgreens price for cialis rx cialis para comprar cialis canada on line cialis from canada cialis for daily use cialis side effects dangers we choice cialis pfizer india
cialis
جمعه 9 آذر 1397 ساعت 16 و 29 دقیقه و 06 ثانیه

Regards! Very good information!
cialis purchasing cialis herbs safe dosage for cialis purchase once a day cialis cialis prezzo in linea basso look here cialis order on line acheter cialis kamagra acheter cialis kamagra prezzo di cialis in bulgaria cialis vs viagra
Cialis generic
جمعه 9 آذر 1397 ساعت 04 و 43 دقیقه و 17 ثانیه

Amazing postings, Cheers.
buy cialis online legal cialis for bph generic cialis at walmart cialis manufacturer coupon cialis with 2 days delivery rezeptfrei cialis apotheke if a woman takes a mans cialis buy online cialis 5mg 200 cialis coupon generic cialis at the pharmacy
buy cheap cialis in canada
پنجشنبه 8 آذر 1397 ساعت 17 و 21 دقیقه و 17 ثانیه

You said it nicely.!
safe dosage for cialis buy cialis online cheapest the best choice cialis woman acheter du cialis a geneve where to buy cialis in ontario cialis cipla best buy cialis price in bangalore cialis generico milano cialis billig cialis tablets for sale
buy cialis online cheap
پنجشنبه 8 آذر 1397 ساعت 05 و 27 دقیقه و 37 ثانیه

Amazing knowledge. Cheers.
cialis 5 mg scheda tecnica click now buy cialis brand cialis for bph cialis venta a domicilio cipla cialis online warnings for cialis cialis alternative cialis pills price each rezeptfrei cialis apotheke does cialis cause gout
Cialis generic
چهارشنبه 7 آذر 1397 ساعت 16 و 46 دقیقه و 17 ثانیه

You actually stated it perfectly!
tadalafilo cialis 30 day sample precios cialis peru cialis dose 30mg cialis y deporte cialis 5 mg effetti collateral cialis 20mg preis cf look here cialis cheap canada cialis australia org generic cialis tadalafil
Cialis canada
چهارشنبه 7 آذر 1397 ساعت 04 و 52 دقیقه و 37 ثانیه

Excellent posts. Thanks a lot!
chinese cialis 50 mg generic cialis review uk canadian cialis look here cialis order on line cialis prezzo di mercato tadalafil 5mg generic cialis calis cialis daily venta cialis en espaa
levitra
جمعه 20 مهر 1397 ساعت 06 و 04 دقیقه و 04 ثانیه

Lovely posts. Thanks!
cheap 20mg levitra buy levitra generic levitra online vardenafil 20mg levitra without a doctor prescription levitra 20 mg buy levitra 10mg levitra cheap 20mg levitra vardenafil
Buy cialis online
سه شنبه 10 مهر 1397 ساعت 17 و 26 دقیقه و 22 ثانیه

Fantastic posts. Many thanks.
generic cialis with dapoxetine viagra vs cialis vs levitra only best offers cialis use tadalafil we like it cialis price cialis online only best offers 100mg cialis get cheap cialis prices on cialis 10 mg click here to buy cialis
Cialis prices
یکشنبه 8 مهر 1397 ساعت 11 و 13 دقیقه و 12 ثانیه

Whoa quite a lot of valuable info.
does cialis cause gout wow cialis tadalafil 100mg brand cialis generic cialis 10mg prix pharmaci cialis price thailand only now cialis 20 mg cialis generico postepay generic cialis pro cialis from canada dosagem ideal cialis
http://cialisvbuy.com/
سه شنبه 27 شهریور 1397 ساعت 21 و 55 دقیقه و 17 ثانیه

Thanks a lot! I appreciate this.
cialis price in bangalore we use it 50 mg cialis dose cialis online nederland cialis authentique suisse how to purchase cialis on line tadalafil 10 mg cialis 30 day sample generic cialis pill online cialis 5mg cialis great britain
http://cialisvonline.com/
پنجشنبه 15 شهریور 1397 ساعت 13 و 00 دقیقه و 31 ثانیه

Nicely put. Thanks.
cialis for sale south africa where do you buy cialis cialis pills boards prezzo cialis a buon mercato generic for cialis preis cialis 20mg schweiz we choice free trial of cialis cialis 5mg billiger buying brand cialis online does cialis cause gout
canadian pharmacies online prescriptions
چهارشنبه 14 شهریور 1397 ساعت 04 و 14 دقیقه و 01 ثانیه

Nicely put, Thanks!
buy viagrow aarp recommended canadian pharmacies pharmacy near me top rated canadian pharmacies online canadian pharmacycanadian pharmacy best canadian pharmacies online drugstore online canadian pharmacies that ship to us canadian medications canada online pharmacies for men
buy viagra next day delivery uk
سه شنبه 13 شهریور 1397 ساعت 08 و 41 دقیقه و 16 ثانیه

Thank you! Loads of write ups.

can i buy viagra without prescription get viagra uk how can i order viagra pharmacy usa online uk buy viagra how do i get viagra online cheap viagra uk buy viagra from india get a prescription for viagra online buy generic viagra with paypal
http://cialisvv.com/
دوشنبه 12 شهریور 1397 ساعت 07 و 10 دقیقه و 31 ثانیه

Cheers, Lots of tips!

cialis en mexico precio achat cialis en europe cuanto cuesta cialis yaho canada discount drugs cialis if a woman takes a mans cialis viagra cialis levitra cialis in sconto prezzo di cialis in bulgaria cilas when will generic cialis be available
cialisvonline.com
یکشنبه 11 شهریور 1397 ساعت 16 و 21 دقیقه و 44 ثانیه

You actually mentioned that perfectly!
cialis dose 30mg click now cialis from canada cialis dose 30mg rx cialis para comprar compare prices cialis uk cialis 10 doctissimo cialis uk cialis 5 mg effetti collateral cialis ahumada can i take cialis and ecstasy
http://viabiovit.com/bestel-viagra-verenigd-koninkrijk.html
سه شنبه 23 مرداد 1397 ساعت 05 و 33 دقیقه و 05 ثانیه

Nicely put. Appreciate it.
pharmacy prices for viagra buying viagra where can i get viagra online how to buy viagra online without prescription buy viagra locally buy discount viagra price of viagra uk where to buy viagra safely online sildenafil online pharmacy where can i purchase viagra online
Cialis online
دوشنبه 7 خرداد 1397 ساعت 08 و 02 دقیقه و 19 ثانیه

This is nicely said. .
sublingual cialis online tesco price cialis cialis dosage recommendations are there generic cialis where do you buy cialis cialis 20mg cialis 5 mg funziona if a woman takes a mans cialis il cialis quanto costa acquisto online cialis
Cialis prices
پنجشنبه 20 اردیبهشت 1397 ساعت 08 و 40 دقیقه و 04 ثانیه

Nicely put. Appreciate it!
achat cialis en europe tesco price cialis acquistare cialis internet cialis 5 mg scheda tecnica cialis generico postepay buy name brand cialis on line order a sample of cialis we recommend cheapest cialis free cialis import cialis
Viagra 20mg
سه شنبه 4 اردیبهشت 1397 ساعت 15 و 38 دقیقه و 41 ثانیه

You expressed this adequately.
buy cheap viagra online usa viagra online without viagra no pres buy real viagra online without prescription buy canada viagra buying viagra online without prescription buy viagra super active online viagra online canada viagra buy uk buy viagra online using paypal
Online cialis
شنبه 18 فروردین 1397 ساعت 06 و 58 دقیقه و 02 ثانیه

You reported it wonderfully.
cialis qualitat cialis 5 mg wow look it cialis mexico cialis farmacias guadalajara cialis dosage viagra vs cialis vs levitra cialis online napol generic cialis at the pharmacy cialis generika cialis per paypa
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30